Swastyka na glinianym krążku z kultury przeworskiej

Pochodzenie: Krusza Zamkowa, stanowisko nr 3, gm. Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie (Polska)

Datowanie: młodsza faza okresu wpływów rzymskich (starożytność)

Przynależność kulturowa: grupa kruszańska kultury przeworskiej (Wandalowie) – wpływ kultury celtyckiej

Swastyka: 1 lewoskrętna z kropkami pomiędzy ramionami

Wymiary: średnica około 7,5 cm

Rysunek: L. Fijał [w:] Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, ryc. 19, s. 178

Opis:

Religia społeczeństw grupy kruszańskiej wyrosła na starym podłożu systemu kultury symbolicznej, sięgającym swymi powiązaniami genetycznymi epoki kamienia. Istotnym trzonem tej struktury religii była doktryna lunarna. Uzewnętrznienie tej doktryny w dobie kultury przeworskiej stanowi m. in. charakterystyczna symbolika lunarna, widoczna w ornamentyce naczyń i wyrobów metalowych w postaci przedstawień Księżyca lub w formie swastyk i trykwetrów (Wilke 1923, s. 131 n.). W ścisłym związku z symboliką lunarną pozostają też, spotykane na stanowiskach Kujaw z poszczególnych faz omawianego okresu, różnorodne krążki, mogące uchodzić za idole Księżyca, jako że nie tylko rogi i sierp należą do wyobrażeń (…), ale także i koło znamionujące jego tarczę w czasie pełni (Szafrański 1976, s. 394).

– Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, s. 175

 

Za symbole Księżyca uznaje się również znaki swastyk, triskeli i biskeli posiadających ramiona zgięte w kierunku odwrotnym do biegu wskazówek zegara, należące do częstych wyobrażeń na glinianych tarczkach lunarnych, na broni (Malinowski 1975, s. 143), na płytkach blaszanych różnych okuć (Zielonka 1952 a, s. 123), a szczególnie na naczyniach glinianych znaki te występują bardzo licznie zarówno na dnach jak i na ściankach.

– Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, s. 179

 

Jak już wspominaliśmy , w ścisłym związku z symboliką lunarną pozostają (…) gliniane krążki, wśród których wyróżnić można większe okazy uformowane na kształt płaskich talerzy, mniejsze wykonane ze skorup zbitych naczyń oraz małe kółka kamienne lub gliniane.

Na szczególną uwagę zasługuje pierwsza kategoria krążków liczących ok. 10 lub 20 cm średnicy. W większości przypadków są one jedno- lub dwustronnie znaczone rytymi znakami lub plastycznymi listwami w formie swastyk, biskeli, kół i kątów wsuwanych w siebie.

Bardzo charakterystyczny jest fakt konsekwentnego stosowania określonych sekwencji liczb poszczególnych składników układu symbolicznego. Np. tarczka zdobiona swastyką, czyli figurą 4-ramienną, posiada 4 wyciśnięte dołeczki oraz 4 plastyczne koncentryczne koła, natomiast przy innej dwom ramionom biskela odpowiadają 2 czopiki-guzki. Ponadto występują też tarczki z pojedynczymi plastycznymi kolistymi listwami. Prawidłowość powtarzających się liczb viagra super active uk 1-4 nasuwa przypuszczenie, iż ilość poszczególnych elementów obrazuje tutaj odpowiednie fazy Księżyca. Dyski tego typu, mimo iż nie należą do znalezisk powszechnych, spotyka się w wielu osadach ludności grupy kruszańskiej (Dobieszewice, st. 1, Krusza Zamkowa, st. 3, Jacewo, st. 4b), a sądząc z dotychczas posiadanych informacji występowały one głównie w okresie wpływów rzymskich i to raczej w młodszej jego fazie.

– Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, s. 179-180

 

Źródła:

Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, 1979

http://pl.wikipedia.org/wiki/Krusza_Zamkowa

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *