Swastyka na glinianym krążku z kultury przeworskiej

Pochodzenie: Krusza Zamkowa, stanowisko nr 3, gm. Inowrocław, woj. kujawsko-pomorskie (Polska)

Datowanie: młodsza faza okresu wpływów rzymskich (starożytność)

Przynależność kulturowa: grupa kruszańska kultury przeworskiej (Wandalowie) – wpływ kultury celtyckiej

Swastyka: 1 lewoskrętna z kropkami pomiędzy ramionami

Wymiary: średnica około 7,5 cm

Rysunek: L. Fijał [w:] Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, ryc. 19, s. 178

Opis:

Religia społeczeństw grupy kruszańskiej wyrosła na starym podłożu systemu kultury symbolicznej, sięgającym swymi powiązaniami genetycznymi epoki kamienia. Istotnym trzonem tej struktury religii była doktryna lunarna. Uzewnętrznienie tej doktryny w dobie kultury przeworskiej stanowi m. in. charakterystyczna symbolika lunarna, widoczna w ornamentyce naczyń i wyrobów metalowych w postaci przedstawień Księżyca lub w formie swastyk i trykwetrów (Wilke 1923, s. 131 n.). W ścisłym związku z symboliką lunarną pozostają też, spotykane na stanowiskach Kujaw z poszczególnych faz omawianego okresu, różnorodne krążki, mogące uchodzić za idole Księżyca, jako że nie tylko rogi i sierp należą do wyobrażeń (…), ale także i koło znamionujące jego tarczę w czasie pełni (Szafrański 1976, s. 394).

– Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, s. 175

 

Za symbole Księżyca uznaje się również znaki swastyk, triskeli i biskeli posiadających ramiona zgięte w kierunku odwrotnym do biegu wskazówek zegara, należące do częstych wyobrażeń na glinianych tarczkach lunarnych, na broni (Malinowski 1975, s. 143), na płytkach blaszanych różnych okuć (Zielonka 1952 a, s. 123), a szczególnie na naczyniach glinianych znaki te występują bardzo licznie zarówno na dnach jak i na ściankach.

– Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, s. 179

 

Jak już wspominaliśmy , w ścisłym związku z symboliką lunarną pozostają (…) gliniane krążki, wśród których wyróżnić można większe okazy uformowane na kształt płaskich talerzy, mniejsze wykonane ze skorup zbitych naczyń oraz małe kółka kamienne lub gliniane.

Na szczególną uwagę zasługuje pierwsza kategoria krążków liczących ok. 10 lub 20 cm średnicy. W większości przypadków są one jedno- lub dwustronnie znaczone rytymi znakami lub plastycznymi listwami w formie swastyk, biskeli, kół i kątów wsuwanych w siebie.

Bardzo charakterystyczny jest fakt konsekwentnego stosowania określonych sekwencji liczb poszczególnych składników układu symbolicznego. Np. tarczka zdobiona swastyką, czyli figurą 4-ramienną, posiada 4 wyciśnięte dołeczki oraz 4 plastyczne koncentryczne koła, natomiast przy innej dwom ramionom biskela odpowiadają 2 czopiki-guzki. Ponadto występują też tarczki z pojedynczymi plastycznymi kolistymi listwami. Prawidłowość powtarzających się liczb viagra super active uk 1-4 nasuwa przypuszczenie, iż ilość poszczególnych elementów obrazuje tutaj odpowiednie fazy Księżyca. Dyski tego typu, mimo iż nie należą do znalezisk powszechnych, spotyka się w wielu osadach ludności grupy kruszańskiej (Dobieszewice, st. 1, Krusza Zamkowa, st. 3, Jacewo, st. 4b), a sądząc z dotychczas posiadanych informacji występowały one głównie w okresie wpływów rzymskich i to raczej w młodszej jego fazie.

– Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, s. 179-180

 

Źródła:

Aleksandra Cofta-Broniewska, Grupa kruszańska kultury przeworskiej, 1979

http://pl.wikipedia.org/wiki/Krusza_Zamkowa

 

Swastyki na wystawie czasowej w Zachęcie

Tytuł wystawy: Sztuka wszędzie. Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie 1904–1944

Lokalizacja: pl. Małachowskiego 3, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa (Polska)

Kurator: Maryla Sitkowska

Współpraca kuratorska: Agnieszka Szewczyk, Jola Gola
Współpraca kuratorska ze strony Zachęty Joanna Kordjak-Piotrowska, Katarzyna Kołodziej (asystentka)
Organizatorzy:
Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie i Zachęta Narodowa Galeria Sztuki we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie.

Patronat: Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego.

Termin: 5.06-26.08.2012

Fotografia: 26.07.2012 Marcin Klebba

Opis:  po raz pierwszy w tak szerokim ujęciu zostało przedstawione zjawisko przenikania się sztuki i życia w okresie II Rzeczypospolitej. To duży projekt badawczo-historyczny pomyślany w nowoczesny sposób. Wystawa stawia pytanie, czy i jak można przywrócić zdrowe relacje między światem sztuki i produkcją przemysłową. Tak dawniej, jak i obecnie powszechne były głosy krytykujące poziom oraz jakość otoczenia, w jakim żyjemy. Zaradzić temu miałoby szerokie wprowadzanie do produkcji dobrych, oryginalnych, rodzimych projektów. Przykład obszarów o wysokiej kulturze materialnej, jak Beneluks czy Skandynawia, dowodzi nie tylko możliwości współistnienia „sztuki i życia”, ale mówi też o wymiernych skutkach takiej integracji, z których pierwszym jest podniesienie poziomu wymagań konsumenckich wobec oferty rynku.

Na wystawie szczególne miejsce zajmują projekty i dzieła do dziś obecne w przestrzeni miasta, jak Pomnik Lotnika, i tak aktualne, jak budowa Świątyni Opatrzności. Obrazu dopełnia szeroko pojęta reklama (plakaty, ulotki, szyldy i dekoracje witryn) oraz grafika książkowa. Bardzo efektownym punktem ekspozycji jest rekonstrukcja atrium Pawilonu Polskiego na wystawie paryskiej w 1925, jak również prezentacja wybranych fragmentów wnętrz polskich transatlantyków.

Dwie wyrzeźbione swastyki znajdują się w części poświęconej rekonstrukcji zadania kursu „Kompozycji brył i płaszczyzn Wojciecha Jastrzębowskiego: kompozycja bryły” (na zdjęciu). Jedną swastykę widać na zdjęciu stroju balowego ASP oraz na ekslibrisie Stowarzyszenia Młodych Słowian, a także na wyświetlanym slajdzie okładki miesięcznika „Grafika Polska” z 1923 roku.

Źródła:

Opisy na wystawie.

http://www.zacheta.art.pl/article/view/796/sztuka-wszedzie-akademia-sztuk-pieknych-w-warszawie-1904-1944

Swastyki na wystawie „Odkrywcy dawnej Warszawy”

Tytuł wystawy: Odkrywcy dawnej Warszawy

Lokalizacja: ul. Srebrna 12, Oddział Muzeum Historycznego m.st. Warszawy – Muzeum Woli, Warszawa (Polska)

Kuratorki wystawy: Karolina Blusiewicz i Julia Głogowska z Działu Archeologicznego Muzeum Historycznego m.st. Warszawy

Termin: 25.07-4.11.2012

Fotografia: 25.07.2012 Marcin Klebba

Opis: przypadkowe odkrycia w połowie XIX wieku rozbudziły zainteresowanie ukrytą w ziemi historią. Wtedy to w Warszawie zaczęło się kształtować środowisko miłośników starożytności, skupionych wokół Erazma Majewskiego, wypracowujących podstawy archeologii pradziejowej. Jednym z prekursorów był Marian Wawrzeniecki (1863-1943) archeolog, historyk sztuki i malarz (uczeń Jana Matejki). Związany z Warszawą był głównie poprzez swoją aktywną działalność muzealniczą i popularyzatorską. Pracując społecznie i kierując od 1906 r. Oddziałem Archeologicznym Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, zdołał do 1918 r. znacznie powiększyć zbiory, opracować je, a także udostępnić dla zwiedzających. Prowadził terenowe badania archeologiczne również w rejonie Warszawy. Jego specjalnością było badanie kultury dawnych Słowian i jej źródeł, do której nawiązywał w swoim malarstwie. Na wystawie znajdują się jego ryciny przedstawiające słowiańskie rzeźby i święte miejsca. Swoje prace sygnował swastykami lewoskrętnymi i prawoskrętnymi. Uważany jest za jednego z prekursorów rodzimowierstwa słowiańskiego w Polsce.

 

„Takim właśnie człowiekiem, dalekim, choć blizkim, jest Wawrzeniecki – pracownik wytrwały, badacz mądry i artysta o szerokim locie. Mija ni mniej – ni więcej, tylko trzydzieści lat właśnie, jak rozpoczęła się ta praca niemal samotna, a piękna. Od roku 1880 bada lud, czyli zgłębia sztukę u podstaw – od pierwszego giestu młodzieńca założenie jego jest mądre: przez prace archeologiczne dotrzeć do ojczystego, prawdziwego – nieskalanego tchu sztuki!” – Antoni Gawliński, 1910 r.

 

„Wszystkich ofiarodawców i licznych zwiedzających pouczał o ważności naukowej zabytków przedhistorycznych i o koniecznych obserwacjach dla zachowania ich znaczenia naukowego w razie przypadkowego odkrycia. (…) Przez szereg lat było to jedyne muzeum prehistoryczne w Warszawie, dostępne dla zwiedzających i dzięki takiemu ustosunkowaniu się Mariana Wawrzenieckiego wytworzył się tu ośrodek prehistoryczny. Kontynuacją sobotnich przedpołudni były wieczorne pogawędki w mieszkaniu prywatnym gdzie Marian Wawrzeniecki omawiał z młodzieżą i ze starszymi różne zagadnienia naukowe, nowe książki z zakresu prehistorii, rozwijając swe poglądy na czasy przedhistoryczne i kładąc duży nacisk na głębokie znaczenie tzw. ornamentów, jako elementów związanych z wierzeniami.” – Roman Jakimowicz, 1949 r.

 

Źródła:

Teksty z wystawy autorstwa Karoliny Blusiewicz i Julii Głogowskiej.

http://www.muzeumwoli.mhw.pl/mhw/index.jsp?place=Lead08&news_cat_id=333&news_id=2282&layout=2&page=text&lang=pl

http://pl.wikipedia.org/wiki/Marian_Wawrzeniecki

http://www.slowianskawiara.hekko.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=240&Itemid=37

http://bialczynski.wordpress.com/co-to-za-strony/klan/straznicy-wiary-slowianskiej-wiary-przyrodzoney/o-pierwszej-staroslowianskiej-swiatyni-swiatla-swiata-w-krakowie-od-polowy-xix-wieku-oraz-o-dwoch-straznikach-wiary-przyrodzonej-slowian-o-marianie-wawrzenieckim-1863-%E2%80%93-1943-i-stanislawie-w/

Swastyki i ornamenty swastykowe na kopii chińskiej pergoli w Warszawie

Lokalizacja: ul. Solec 24, Oaza orientalna przy siedzibie Muzeum Azji i Pacyfiku, Warszawa (Polska)

Datowanie: (współczesność)

Swastyki: 4 prawoskrętne

Ornament swastykowy: 2 naprzemienne

Fotografia: 23.07.2012 Marcin Klebba

Źródła: 

http://www.mazovia.pl/z-regionu/art,1088,oaza-orientalna-w-warszawie.html

http://www.youtube.com/watch?v=Y5oJv68f5n8